De eerste "slimme wijk" voor ouderen

Een pil die op de muur verschijnt als het tijd is voor medicijnen. Pijlen op de grond die mensen begeleiden naar de keuken. Het klinkt futuristisch, maar over een paar jaar kan het al werkelijkheid zijn. TU Eindhoven en Woningcorporatie Wooninc zijn druk bezig met de ontwikkeling van een slimme wijk voor ouderen. “Lantaarn­palen sturen straks een signaal naar de verpleegkundige”, zegt Masi Mohammadi, hoogleraar aan de TU en betrokken bij het project. Nergens ter wereld bestaat het, een wijk waar ouderen via technische snufjes zichzelf langer kunnen redden. Slimme huizen zijn er wel en plekken waar bewoners gemonitord worden, maar niet een is er zó gericht op ouderen en zelfredzaamheid.

Het dorpje Aalst-Waalre, nabij Eindhoven, krijgt de primeur. Vier gebouwen waar nu ook al ouderen wonen, worden vanaf 2021 gerenoveerd of gesloopt, en daarna volledig toekomstbestendig gemaakt. In ieder geval tachtig personen met dementie komen er te wonen en nog een groep zelfstandige ouderen. Maar voordat de echte realisatie start, doet TU Eindhoven eerst nog grondig onderzoek.

Zijn ouderen niet veel te oud om in een wijk vol technische snufjes te wonen?
“Nee hoor, het is juist de bedoeling dat er innovaties in komen die het ouderen makkelijker maken langer zelfstandig te kunnen wonen. De nadruk ligt op toegankelijkheid. Denk daarbij aan compleet vlakke voetgangerszones waardoor ouderen met een rolstoel of rollator zich veel eenvoudiger kunnen voortbewegen. We maken het ze dus niet extra ingewikkeld. Voor mensen met dementie komen er juist intensievere technologische mogelijkheden.

Zoals?
“We proberen deze hulpbehoevenden te begeleiden door het dagelijks leven. Zo vergeten personen met dementie vaak te eten. Via geuren, geluiden en projecties helpen we ze herinneren. Denk aan pijlen op de grond die ze begeleiden naar de keuken, een boterham op de muur of sensoren die een seintje geven als iemand valt.”

Hoe komt de wijk er verder uit te zien?
“Precies weten we het nog niet, want we gaan samen met bewoners bepalen wat ze erin willen hebben. De TU Eindhoven doet daar dit jaar onderzoek naar, voordat er een stedenbouwkundig en landschappelijk plan wordt opgesteld. Dat wordt een vrij intensief proces, want we willen dat élke bewoner hier een stem in heeft. Wat we in ieder geval willen, is dat de technologische snufjes niet eindigen bij de woning. Ook daarbuiten willen we van alles doen om sociale interactie te bevorderen. Denk aan kunstobjecten, aan eetbare wanden, aan pijlen op de weg die mensen om een vijver heen loosden. Verder komt er veel groen, en komt er een goede afwisseling aan prikkelrijke en prikkelarme zones.”

Hoeveel woningen komen er?
“Zo concreet is het nog niet. Maar we denken eraan om ook bestaande innovaties en woonconcepten te gebruiken, zoals tiny houses. Een van de studenten van de TU gaat een digitale tweeling van gebouwen maken, zodat ouderen zich kunnen voorstellen hoe de wijk eruit kan komen te zien. Het idee is dat de plek open is, dat er veel ruimte is voor ontmoeting. Dat het geen fysiek, maar digitaal hek krijgt, waardoor we de bewoners, die moeten worden begeleid, toch kunnen bewaken.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief