Hoe ver staat het met de uitwerking van het concept “persoonsvolgende financiering?

Minister Vandeurzen wil in de loop van de huidige legislatuur enkele concepten van persoonsvolgende financiering in de ouderenzorg uittesten. Hij zal hiertoe uiteraard beroep doen op de ervaring opgedaan in de sector voor personen met een beperking.

De Vlaamse regering heeft recent een reeks besluiten principieel goedgekeurd die de realisatie van de Persoonsvolgende Financiering (PVF) weer een stap dichter brengen. In de loop van dit jaar zullen er nog meer besluiten volgen, zodat de eerste Persoonsvolgende Budgetten vanaf 2016 kunnen worden toegekend.

Nu de Persoonsvolgende Financiering in de sector voor personen met een beperking stilaan de realisatiefase nadert, krijgt ook het vernieuwde zorglandschap meer vorm. Tests en simulatieoefeningen helpen bepalen of de budgetcategorieën voldoende aansluiten bij de gebruikers en de voorzieningen. Eerst worden de budgetten voor meerderjarigen toegekend. Voor minderjarigen zit het VAPH (Vlaams agentschap voor personen met een handicap) nog in de beginfase van de uitwerking.

De Persoonsvolgende Financiering bestaat uit twee trappen: het Basisondersteuningsbudget (BOB) dat niet door het VAPH zelf, maar vanuit zorgkassen wordt uitgekeerd, en het Persoonsvolgend Budget voor niet-rechtstreeks toegankelijke hulp, dat wel door het VAPH ter beschikking wordt gesteld. Voor meerderjarigen worden al uitvoeringsbesluiten geschreven, maar voor minderjarigen zit het VAPH nog in de beginfase van de conceptuele uitwerking binnen de Toegangspoort en het decreet Integrale Jeugdhulp. Trap 1, het BOB, wordt meteen zowel voor minderjarigen als meerderjarigen uitgewerkt. Hier zitten slechts enkele maanden verschil tussen de toekenning van de eerste BOB's aan meerderjarigen (september 2016) en de toekenning van de eerste BOB's aan minderjarigen (januari 2017). Wat trap 2 betreft, start de nieuwe inschrijvingsprocedure voor meerderjarigen al op 1 april 2016. Voor minderjarigen voorziet men de implementatie van trap 2 minstens een jaar later.

Personen die een vraag voor ondersteuning van het VAPH indienen, zullen vanaf 1 april 2016 een nieuwe procedure doorlopen. Hierbij wordt de vraag naar ondersteuning gevat in een ondersteuningsplan PVF, waarna op basis van die vraag een objectivering door een Multidisciplinair Team gebeurt. Beide componenten, de vraag en de objectivering, zullen bepalen welke budgetcategorie van toepassing wordt voor de persoon. Er zijn 12 budgetcategorieën voorzien, elk uitgedrukt in personeelspunten en in euro's, die de middelen vertegenwoordigen om de zorg en ondersteuning te realiseren. Organisatie- of beheerskosten komen hier nog bij, afhankelijk van het inzetten bij een vergunde aanbieder of het op een andere wijze inzetten van het budget.

Vandaag vinden al testen plaats om te kijken hoe men vanuit de informatie uit het ondersteuningsplan en het multidisciplinair verslag tot een budgetcategorie kan komen. Met een aantal Multidisciplinaire Teams, Diensten Ondersteuningsplan en diensten maatschappelijk werk kijkt het VAPH of deze manier van werken lukt.

Nu erkende voorzieningen evolueren naar vergunde aanbieders, wordt ook het hele zorglandschap omgebouwd. En er is de overgang binnen het VAPH zelf, waar de hele administratie wordt omgegooid om die vernieuwde werking te kunnen realiseren. In het najaar van 2015 wil het VAPH met enkele voorzieningen en voor een aantal huidige PAB-gebruikers simulatieoefeningen doen. Met de simulatieoefeningen gaan ze voor cliënten die al ondersteuning krijgen (van een voorziening of via het PAB) kijken welke budgetcategorie bij overschakeling naar het nieuwe persoonsvolgende systeem voor hen van toepassing zou zijn. Hierbij wordt vertrokken vanuit de ondersteuning die vandaag gerealiseerd wordt en de zorgzwaarte van die gebruikers. Daarnaast wordt ook bekeken hoe dit uitkomt op het niveau van de voorziening: welke personele middelen zet de voorziening vandaag in om de ondersteuning te realiseren, en welke personele middelen zouden de budgetcategorieën van de betrokken gebruikers in het nieuwe systeem genereren? Die simulatie zal helpen voor de volledige overschakeling naar de Persoonsvolgende Financiering voor mensen die al ondersteuning krijgen van het VAPH. Die overschakeling zal op één vast moment gebeuren, maar het is nog te vroeg om daar een datum op te plakken. Wel staat dus al vast dat de eerste Basisondersteuningsbudgetten en budgetten voor niet-rechtstreeks toegankelijke hulp op 1 september 2016 worden toegekend.