Interculturele bemiddelaars

Door de globalisering en de vluchtelingencrisis krijgen zorgvoorzieningen steeds meer te maken met cliënten die geen Nederlands, Frans of Duits spreken. Vaak verschilt hun culturele achtergrond sterk van die van de zorgverstrekkers. Taal- en cultuurbarrières bemoeilijken dan de hulpverlening. Dat geldt ook voor doven. Om dat soort problemen op te lossen werden de functies van intercultureel bemiddelaar en coördinator interculturele bemiddeling in het leven geroepen. Het doel van interculturele bemiddeling is de taalbarrière, sociaal-culturele barrières en interetnische spanningen in de context van de hulpverlening zo veel mogelijk op te lossen. We moeten er voor zorgen dat de zorg voor iedereen even toegankelijk is en van gelijke kwaliteit. De interculturele bemiddelaars en coördinatoren interculturele bemiddeling doen in België jaarlijks meer dan 110.000 interventies in 20 talen. In het kader van de verdere professionalisering van de interculturele bemiddeling werd de Gids voor de Interculturele Bemiddeling in de Gezondheidszorg ontwikkeld.

Algemene en psychiatrische ziekenhuizen kunnen jaarlijks bij de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu een aanvraag voor de financiering van een intercultureel bemiddelaar en/of coördinator interculturele bemiddeling indienen. De behandeling van de aanvragen en de evaluatie en begeleiding van de initiatieven in het domein van de interculturele bemiddeling gebeuren dan verder door de Coördinatiecel Interculturele Bemiddeling.

De etnische diversiteit binnen de Europese bevolking is de laatste decennia enorm toegenomen. In sommige instellingen ziet men patiënten afkomstig uit meer dan 150 verschillende landen. Bovendien leidt bijvoorbeeld de spreiding van vluchtelingen over het hele grondgebied ertoe dat steeds meer hulpverleners zorgen verstrekken aan migranten en etnische minderheden. We kunnen onmogelijk in alle zorginstellingen voor al deze groepen interculturele bemiddelaars aanwerven. Om toch zoveel mogelijk patiënten te kunnen helpen, bieden we ook ‘interculturele bemiddeling op afstand (via videoconferentie)’ aan. Alle ziekenhuizen kunnen gratis een beroep op deze dienstverlening doen. Tijdens de komende maanden zullen ook huisartsen hiervan gebruik kunnen maken. Nu loopt er al een experiment waaraan een 15-tal wijkgezondheidscentra en ook medische diensten van FEDASIL deelnemen. Het is mogelijk dat er geen bemiddelaar face-to-face of op afstand (via videoconferentie) beschikbaar is. In dergelijk geval kan je contact opnemen met een sociaal tolkendienst. Bij hen kan je een sociaal tolk reserveren. In Vlaanderen en Brussel is een groot aantal van deze sociaal tolkendiensten actief. Enkel in Brussel bestaat een dienst waar interculturele bemiddelaars – gespecialiseerd in de gezondheidszorg – opgeroepen kunnen worden: Foyer(externe link) 02/410.75.81. Het is belangrijk te beseffen dat het takenpakket van de sociaal tolken – in tegenstelling tot die van de interculturele bemiddelaars - beperkt is tot ‘het volledig omzetten van mondelinge boodschappen van bron- naar doeltaal op neutrale en getrouwe wijze.

Algemene en psychiatrische ziekenhuizen kunnen bij de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu een aanvraag voor de financiering van een intercultureel bemiddelaar en/of coördinator interculturele bemiddeling indienen.

Andere zorginstellingen zoals wijkgezondheidscentra, Fedasilcentra, huisartsen,… worden niet gefinancierd door dit project en kunnen dus geen beroep doen op face-to-face interculturele bemiddeling. Zij kunnen gebruik maken van Interculturele bemiddeling op afstand (via videoconferentie).

Interculturele bemiddeling op afstand biedt hiervoor een oplossing. De hulpverlener en patiënt voeren in dat geval een gesprek waarbij ze bijgestaan worden door een intercultureel bemiddelaar die van op een andere plaats bemiddelt via videoconferentie. Zo hoeft de intercultureel bemiddelaar zich niet te verplaatsen. Beide partijen kunnen elkaar niet enkel horen, maar ook zien. Hulpverleners en patiënten verkiezen dit systeem boven telefoontolken omdat het de ‘normale’ menselijke interactie sterker benadert. Aangezien bij interculturele bemiddeling op afstand een snelle respons van levensbelang kan zijn, hebben we ervoor gekozen om permanenties aan te bieden voor veelgevraagde talen. In de voormiddag is er van 9u tot 12u permanentie voor Arabisch, Russisch en Turks. In de namiddag van 13u30 tot 16u30 voor Arabisch, Russisch en Turks. Voor deze talen zijn er zowel Franstalige als Nederlandstalige permanenties. Voor Roemeens is er in de voormiddag bovendien een Franstalige permanentie. Op deze tijdstippen is er voor die talen altijd een intercultureel bemiddelaar bereikbaar via videoconferentie. Via onze gepersonaliseerde planningstool intercultbe.appspot.com kan je een bemiddelaar rechtstreeks oproepen of een afspraak voor een later tijdstip maken. Dit heeft het voordeel dat geen afzonderlijke software meer op je computer hoeft geïnstalleerd te worden, en dat je de toepassing vanop iedere computer of mobiel toestel (tablet, smartphone) kan gebruiken.