Ruim op voor je doodgaat

De ‘Zweedse’ opruimmethode is een van de vele levenskunsten die het afgelopen jaar zijn overgevlogen uit Scandinavië. We leerden van de Denen al lykken (gelukkig zijn op z’n Scandinavisch) en hyggen (het werkwoord van gezellig). Daarnaast verschenen deze zomer twee boekjes over lagom: de Zweedse kunst van een leven in ­balans. Döstadning is de nieuwste toevoeging op de stapel Scandinavische zelfhulp. Maar opruimen voor je doodgaat is niet alleen voor Zweden belangrijk, vindt Magnusson. De hele wereld zou volgens haar aan döstädning moeten doen. ‘We verzamelen veel te veel spullen om ons heen’, zegt ze. Uit haar raam in Stockholm ziet ze dagelijks hoe huizenbezitters hun hele huis verbouwen en de hele inrichting opnieuw kopen. Waarom, vraagt ze zich af. ‘Alles is er al, je hebt niets nieuws nodig.’ Magnusson pleit voor weggeven en doorverkopen: een zo klein mogelijke footprint.

Met minder spullen, minder geld en minder vriendschappen voelen mensen zich ook gelukkiger, blijkt uit onderzoek naar deze eenvoudzoekers.

Maar hoe pak je het aan, opruimen voor je doodgaat? Ten eerste: neem er de tijd voor. Magnusson adviseert om op je 65ste langzaamaan te beginnen. Zijzelf had er een paar jaar voor nodig, dus wie vlak na zijn pensioen begint, is vermoedelijk niet te laat. Beschouw het ordenen van je spullen vooral als een alledaagse klus: blijf ondertussen ook gewoon je dagelijkse dingen doen: op visite gaan, sporten. Alleen dan houd je het vol.

 

Belangrijk: begin niet met de foto’s en de brieven, daar zit veel te veel emotionele ­lading aan. ‘Als je daar eenmaal mee begint, kom je niet meer aan opruimen toe’, zegt Magnusson. Begin juist in de kelder of op zolder, daar liggen veel spullen opgeslagen die toch nergens toe dienen.

Natuurlijk is het niet zo dat de hele inboedel direct de vuilcontainer in zou moeten. Magnusson heeft tips om van spullen af te komen zónder ze weg te gooien. Nodig bijvoorbeeld een kind, kleinkind, neefje of nichtje uit dat binnenkort op kot gaat. Leid hem of haar rond door je huis, vertel bij elk ding of meubelstuk een kort verhaal over waar het vandaan komt en waarom je het zo lang bij je hebt gehouden. Ongetwijfeld gaat je jonge familielid aan het eind van de middag weg met een tas, doos, of aanhangwagen vol spullen.

Ook een aanrader: stop met het kopen van cadeaus, en geef je eigen spullen weg. Waarom zou je bloemen kopen als je ergens op visite gaat, als je ook die vaas kan mee­nemen die al jaren in de kast staat te verstoffen? En mocht je een verzameling hebben die je familie vermoedelijk niet wil hebben – denk aan postzegels, videobanden, Middelnederlandse gedichten – probeer die dan via een veilinghuis aan de man te brengen, of anders via internet.

Als je dan eindelijk bij de foto’s en brieven aangekomen bent, neem er dan vooral de papierversnipperaar bij en bekijk de documenten kritisch. Ken je de mensen niet die op de foto staan? Shredder. Is een brief onleesbaar geworden? Shredder. Is een foto lelijk, of een dubbel exemplaar? Shredder. Oude post van de belasting? Shredder. Voor de rest geldt: zoek je heil in digitale oplossingen. Scan oude dia’s in en zet ze op een usb-stick; zo nemen ze veel minder ruimte in beslag. Kopieer oude, waardevolle brieven, zodat ze niet onleesbaar kunnen worden. En weer geldt: geef veel weg. Magnusson verdeelt oude foto’s over enveloppen en deelt die uit aan haar kinderen op familieavonden. Succes gegarandeerd, volgens haar: iedereen vindt het leuk om oude foto’s van zichzelf of mama en papa te zien. En bovendien: door de herinneringen te delen met je gezin, voel je je minder eenzaam.

Döstädning is Magnussons toevoeging aan de hype rond mindful opruimen samen met recente boeken als Opgeruimd! en Spark joy van de Japanse opruimgoeroe Marie Kondo. Een opgeruimd huis betekent een opgeruimd hoofd, zo is het idee achter de talloze opruimboeken die de afgelopen jaren zijn uitgebracht, en dus een opgeruimd leven. Maar het verschil met ‘normaal opruimen’ zoals dat van Kondo, en opruimen voor je dood, is volgens Magnusson heel simpel: opruimen voor je dood duurt langer. Het is geen kwestie van spullen in dozen te doen en die op straat te zetten; het is het overzien van je leven, in de vorm van alles wat je om je heen hebt verzameld – een proces dat jaren kan duren. Je hoeft daarbij ook niet alles weg te doen, verzekert ze. ‘Dingen die ik echt leuk vind, en waar ik echt van hou, gooi ik niet weg.’