Verslag van de tweedaagse studiereis "Vernieuwende woonzorgconcepten in Nederland"


Onze eerste afspraak was burgerinitiatief 'AUSTERLITZ ZORGT' in Zeist. Deze coöperatie wil dat oudere inwoners van Austerlitz zo lang en zo zelfstandig mogelijk in hun dorp kunnen blijven wonen. “Austerlitz Zorgt” organiseert hiervoor de nodige steun, zorg en hulp voor ouderen en andere zorgbehoeftigen in het dorp. Na de middag gingen wij langs bij “De Saffier” in Utrecht, een transformatie van een voormalig verzorgingshuis met aanleunwoningen (verzorgingshuizen worden in Nederland afgebouwd) in een tijdelijk intergenerationeel woonproject voor ouderen en jongeren. De Saffier werkt met een eenvoudig en duidelijk beheermodel. Per gang wordt een bewoner aangesteld als gangbeheerder. Hij of zij ziet er onder andere op toe dat het schoonmaakrooster voor gezamenlijke ruimten wordt gemaakt en nageleefd, vluchtwegen vrij worden gehouden en dat vuil tijdig wordt buitengezet. In ruil voor hun verantwoordelijkheden ontvangen zij een aanzienlijke korting op de huur. Wekelijks hebben de gangbeheerders overleg met de bewoner-pandbeheerder. Het bezoek in Utrecht werd afgerond met toelichtingen over de projecten “Seniorenmakelaar”, “Samen in de Stad” en “Huiskamer van de wijk”. Steeds meer woningcorporaties (sociale huisvestingsmaatschappijen) werken met een seniorenmakelaar of verhuisadviseur, die de spil is in de doorstroming van ouderen op de woningmarkt. De seniorenmakelaar is een persoonlijke begeleider van de oudere huurder, die financiële drempels wegneemt (huurkorting, verhuisvergoeding) en de verdeling van de woonruimte beïnvloedt door ouderen voorrang te geven. “Samen in de Stad” bouwt sociale netwerken voor ouderen en jongeren in alle Utrechtse wijken waardoor het voor senioren mogelijk wordt om langer zelfstandig én prettig in de wijk te blijven wonen. In “de huiskamer van de wijk” kan Iedereen gewoon binnenlopen om een kop koffie te drinken, maar ook om deel te nemen aan allerlei activiteiten. Bij een lekker en gezellig diner gaf Danielle Harkes, Manager Aedes-Actiz van Kenniscentrum Wonen-Zorg Utrecht, ‘s avonds een gesmaakte toelichting over “Trends in wonen-zorg in Nederland”.

De tweede dag startte met een bezoek aan “ Zorgerf Buitenland” een zorgboerderij waar 32 personen met dementie samenwonen in 2 hofjes. Zij worden actief betrokken bij het verzorgen van dieren, tuinonderhoud en koken. Een belangrijk onderdeel van de aangeboden zorg is het gebruik maken van het lerend vermogen van personen met dementie. “Zorgerf Buitenland” die tevens een dagopvang aanbiedt is tevens een mooi voorbeeld van sociaal ondernemerschap.

“Hart van Vathorst” in Amersfoort, waar wij onze lunch nuttigden, is een uniek samenwerkingsverband tussen twee zorginstellingen, een kerk en een kindercentrum. Door elkaar te versterken en optimaal samen te werken, is een fijne plek ontstaan waar Leven, Groeien, Geloven en Ontmoeten centraal staan. Midden in het hart van het pand zit een sfeervolle horecagelegenheid met een uitgebreide koffie- en lunchkaart. De centrale ligging, leuke kinderhoek en het winkeltje met hippe en handgemaakte spullen maken de plek een mooie aanvulling op de wijk. Wat Hart van Vathorst uniek maakt, is de manier waarop gezonde mensen, zieke mensen, mensen met een beperking, ouderen, (jong)volwassenen, gezinnen en kinderen in alle leeftijden wonen, werken, spelen en kerken. Voor wij onze terugreis aanvatten stelde pionier Jan Ruyten nog zijn concept “Thuishuis” voor. Een Thuishuis” is een gewoon huis (of verdieping van een flat) in een straat waar circa 5 tot max. 7 personen met elkaar onder één dak wonen, ondersteund door vrijwilligers. De bewoners, mannen/vrouwen (60+) hebben er elk hun eigen woonruimte (circa 40 m²) die bestaat uit een woonkamer, een slaapkamer en een badkamer/toilet. Zij richten deze ruimte naar eigen smaak en behoefte in. Met elkaar delen de bewoners een keuken, een woonkamer, een hobbyruimte, logeerkamer en bij voorkeur een tuin (leefruimte circa 80 m² per persoon). Het Thuishuis staat in de wijk waaruit de bewoners van het Thuishuis afkomstig zijn en ligt op een centrale plek in deze woonkern. Meer info: http://kcwz.nl